Kadınlarda İdrar Kaçırma (Üriner İnkontinans) Nedir?

İdrar kaçırma, istem dışı idrar sızıntısı anlamına gelir ve kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür (yaklaşık iki kat fazla). Her yaştan kadını etkileyebilir, ancak menopoz sonrası, doğum sonrası veya yaş ilerledikçe risk artar. Bu durum yaşlanmanın normal bir parçası değildir ve genellikle tedavi edilebilir bir sorundur. Birçok kadın utanma nedeniyle doktora gitmez, ancak erken müdahale yaşam kalitesini büyük ölçüde artırır.

Başlıca Tipleri

Kadınlarda idrar kaçırma genellikle şu tiplerde görülür:

• Stres tipi (Gerilim tipi): En yaygın olanı. Öksürme, hapşırma, gülme, ağır kaldırma veya egzersiz sırasında karın içi basınç artınca idrar kaçırılır. Nedeni pelvik taban kaslarının zayıflamasıdır.
• Sıkışma tipi (Urge): Ani ve güçlü idrar hissiyle tuvalete yetişememe. Mesane aşırı aktif olduğunda olur.
• Karışık tip: Stres ve sıkışma tiplerinin birleşimi (en sık görülen karışık form).
• Taşma tipi: Mesane tam boşalamayınca sürekli sızıntı (daha nadir).

Nedenleri

Kadınlarda idrar kaçırmanın başlıca nedenleri:

• Vajinal doğumlar (özellikle zor veya birden fazla doğum), pelvik taban kaslarını zayıflatır.
• Menopoz (östrojen azalması dokuları inceltir).
• Aşırı kilo (karın içi basıncı artırır).
• Kronik öksürük (sigara, astım gibi).
• Kabızlık, idrar yolu enfeksiyonları, diyabet, sinir sistemi hastalıkları (Parkinson, MS gibi).
• Bazı ilaçlar veya cerrahi operasyonlar (örneğin histerektomi).

Belirtiler

• İstemsiz idrar sızıntısı (damla damla veya daha fazla).
• Öksürme/hapşırma sırasında kaçırma (stres tipi).
• Ani idrar hissi ve yetişememe (sıkışma tipi).
• Sürekli ıslaklık hissi veya gece kaçırma.

Tedavi Yöntemleri

Tedavi, tipine ve şiddetine göre değişir. Genellikle basitten başlayarak ilerlenir:

1. Yaşam tarzı değişiklikleri (İlk adım, çoğu vakada etkili):
   1. Kilo verme (fazla kilo baskıyı artırır).
   1. Sigara bırakma (öksürük azaltır).
   1. Kabızlığı önleme (lifli gıdalar, bol su).
   1. Kafein, alkol ve asitli içecekleri azaltma (mesaneyi tahriş eder).
   1. Sıvı alımını dengeli tutma (günlük 6-8 bardak, aşırı azaltmamak).
2. Egzersizler:
   1. Kegel (Pelvik taban) egzersizleri: Pelvik kasları güçlendirir. Günde 3 set, 10-15 tekrar önerilir. Stres tipinde özellikle etkili olabilir, kaçırmayı %90’a kadar azaltabilir.
   1. Mesane eğitimi: İdrara gitme aralıklarını kademeli uzatma.
3. İlaç tedavisi:
   1. Sıkışma tipinde mesane kaslarını rahatlatan ilaçlar (antikolinerjikler).
   1. Menopozda lokal östrojen kremleri (vajinal uygulama).
4. Diğer yöntemler:
   1. Pesser (vajinal destek cihazı) veya Botox enjeksiyonları.
   1. Elektrik stimülasyonu (sinir uyarımı).
   1. Son zamanlarda LAZER tedavisi gündemde
5. Cerrahi tedavi:
   1. Stres tipinde en etkili: Sling ameliyatı (sentetik bantla destek, başarı oranı %80-90).
   1. Diğer tiplerde çeşitli cerrahi yöntemler uygulanıyor.

Önemli not: Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Şikayetleriniz varsa mutlaka bir jinekoloğa başvurun. Muayene, idrar testi veya ürodinami gibi incelemelerle doğru tanı konur ve kişiye özel tedavi planlanır. Erken tedaviyle çoğu kadın tamamen iyileşir veya şikayetleri büyük ölçüde azalır!